اهل معرفت گفته اندكه روزه سه مرتبه دارد:

1-     روزه عوام

2-     روزه خواص

3-     روزه اخص خواص

روزه عوام مراقبت جسم و مهار آن از چيزهايي است كه روزه را باطل مي كند. مانند خوردن وآشاميدن.

روزه خواص نگهداري چشم و گوش و زبان و ديگر اعضاي بدن است از گناه و معصيت، يعني ايشان به پرهيز از چيزهايي كه روزه را باطل مي كند بسنده نمي كنند.

روزه اخص خواص يعني عده بسيار اندكي از ميان خواص نگه داري و مراقبت فكر و قلب از انديشيدن و دل سپردن به غير خدا است. اين گروه افزون بر پرهيز از مبطلات روزه و اجتناب از معصيت، از دل سپردن به چيزهايي كه مانع از تقرب بنده به درگاه خدا مي شود خودداري مي كنند.

یا دلیل المتحیرین